Header001 Banner
Toogle Left

Een iets andere benadering dit keer. We namen deel aan een offshore cruise georganiseerd door Ultra Sailing. De reis ging vanuit Split (Kroatië) via diverse Italiaanse havens naar Valletta op Malta, en ook weer terug. De totaal afgelegde afstand was ruim 1.100 zeemijl, zo’n 2.000 kilometer.

Een dergelijke reis vraagt om een ander schip. Onze keuze was een Bénéteau 50. Een zeer goed en stabiel schip met alle voorzieningen die noodzakelijk zijn voor een reis als deze. De door ons gevolgde route kun je hier vinden. We hadden een bemanning van 9 koppen, inclusief een professionele schipper met ervaring in deze gebieden. Zelf was ik een van de teamleiders. We zijn twee weken onderweg geweest. 

Dag 1 : Marina Kaštela (Split)

Gedurende deze dag druppelt de bemanning binnen uit allerlei richtingen. 9 mensen, 4 nationaliteiten. We controleren het schip en doen inkopen die nodig zijn voor de reis. Gedurende de dag staat er een stevige Bura-wind, wat voor deze tijd van het jaar vrij ongebruikelijk is. Net zoals in de rest van Europa is het voorjaar ook in Kroatië koud, nat en winderig.

Het plan is om morgenochtend te vertrekken. Niet alle deelnemers zijn ervaren zeilers. Het lijkt verstandig om de boot tin daglicht te leren kennen, en niet onmiddellijk een nachtdienst te gaan draaien.

  • 2008DAY01-001
  • 2008DAY01-002
  • 2008DAY01-003
  • 2008DAY01-004
  • 2008DAY01-005

Dag 2 : Op zee (of toch bij de douane?)

Vanwege de dreigende weersomstandigheden in de ochtend en enkele ‘last-minute’ inkopen is het 1130 voordat we vertrekken uit Marina Kaštela. ’s Ochtends zien we een nogal zeldzaam weerfenomeen, de zogenaamde ‘Zwarte Bura’. Dat gaat gepaard met erg donkere en dreigende wolken, en het brengt meestal slecht weer.

Rond het middaguur meren we af aan de pier van de douane-autoriteiten in Split. Dat duurt iets langer dan we verwacht hadden. Onze reis voert namelijk buiten het zogenaamde A1-zeegebied (de kustwateren) naar de A2- en A3-zeegebieden (offshore). De autoriteiten willen graag ons schip, de voorzieningen en de bemanning controleren. De havenmeester wordt zelfs uit een bijeenkomst met de Kroatische minister van Verkeer en Waterstaat gehaald om onze papieren te controleren - de eerste keer in zes jaar dat iemand een blik op mijn vaarbewijs werpt!

Uiteindelijk krijgen we tegen 1600 toestemming om te vertrekken. Daar zijn we inmiddels dan ook wel aan toe. We passeren al snel Splitska Vrata, het kanaal tussen Brač en Šolta, en zetten koers naar Lastovo. Als we rond 2300 bij dat eiland aankomen, stellen we het wachtsysteem in. Drie wachten van drie personen elk, een ‘watch leader’ en twee bemanningsleden.

  • 2008DAY02-001
  • 2008DAY02-002
  • 2008DAY02-003
  • 2008DAY02-004

Dag 3 : Aankomst in Brindisi (Italië)

Gedurende nacht zijn er goede omstandigheden om te zeilen. De wind komt uit noordwestelijke richting, 15 – 20 knopen. Er staat wel een stevige deining met golven tot twee meter hoogte. Zoals gebruikelijk in de eerste nacht op zee worden er wel wat mensen zeeziek. En omdat we allemaal weer even moeten wennen aan de achtbaanrit over het water slaapt er niemand echt goed.

Mijn team heeft wacht van 0200 – 0500. Een prachtige sterrenhemel met nauwelijks maanlicht. Enkele schepen aan de horizon, maar niets wat een mogelijk risico zou kunnen vormen. Rond 0230 hebben we de eerste ontmoeting met een groep dolfijnen. We zien hun schaduwen rond de boot, we zien en horen ze opspringen uit het water en we horen dat specifieke geluid als ze inademen. Op dat moment weten we dat nog niet, maar het is de eerste van vele ontmoetingen. Iedere dag op zee hebben we (groepen) dolfijnen gezien, soms zelfs meerdere malen.

Onze koers is zuidoost. Het grootste deel van de nacht houden we het sterrenbeeld Schorpioen over onze boeg. Rond 1130 de volgende ochtend (gedurende mijn tweede wacht) zien we de Italiaanse kust aan de horizon verschijnen. We hijsen dan ook de gastenvlag. Ons plan is om voor de avond de haven van Brindisi te bereiken (koers 140). Er wordt namelijk stevig weer verwacht met een zuidenwind (Sirocco) tot 40 knopen.

Tegen het einde van de middag komen we aan bij Brindisi. Vanaf het water zien we een typische industriële haven. Veel schoorstenen en veel chemische industrie. Maar achter deze façade bevindt zich een typisch Italiaanse stad met een aantal oude forten en bijzondere monumenten. Brindisi is de enige echt natuurlijke haven op het Italiaanse vasteland. In de Romeinse tijd was Brindisi het eindpunt van de Via Appia, een van de bekendste Romeinse wegen die Rome met het zuiden van Italië verbond. We meren af langs de kade onder het monument dat het voormalige einde van de Via Appia markeert, onder het toeziend oog van een grote menigte Italianen die hun zondagmiddagwandelingetje maken, genietend van hun ijsje.

  • 2008DAY03-001
  • 2008DAY03-002
  • 2008DAY03-003
  • 2008DAY03-004
  • 2008DAY03-005
  • 2008DAY03-006
  • 2008DAY03-007

Dag 4 : Van Brindisi naar Otranto

’s Ochtends ga ik samen met de schipper naar het kantoor van de havenmeester om de weersverwachting te bekijken. De voorspelling is 17 – 20 knopen uit het zuidoosten (5 Beaufort), en een stevige zeegang. We besluiten om het toch te proberen. Na het vullen van onze dieseltank verlaten we tegen 1130 de haven en varen in zuidelijke richting. Daarvoor moeten we stevig aan de bak, er moet vaak overstag gegaan worden.

Net voordat de schemering valt krijgen we gezelschap van een grote groep dolfijnen die ons een tijdje blijven volgen. Tegen 2030 komen we aan in Otranto, waar we afmeren voor het kantoor van de Kustwacht (Guardia Costiera). Dat is veruit het rustigste plekje in de haven in termen van wind en deining.

  • 2008DAY04-001

Dag 5 : Otranto

Vanwege ongunstige weersomstandigheden (sterke eind en een stevige zeegang vanuit het zuiden en zuidwesten, pal op onze boeg) zitten we voor vandaag vast in Otranto. We besteden de dag aan het klaarmaken van het schip voor de volgende etappe, hopelijk in één keer door naar Malta. Verder kijken we wat rond in Otranto. Een leuk oud vestingstadje, maar wel erg leeg en desolaat in deze tijd van het jaar.

  • 2008DAY05-001
  • 2008DAY05-002
  • 2008DAY05-003
  • 2008DAY05-004
  • 2008DAY05-005
  • 2008DAY05-006
  • 2008DAY05-007

Dag 6 : Koers zuidwest

Als we wakker worden zijn de weersomstandigheden compleet anders dan gisteren. Het zonnetje schijnt aan een strakblauwe hemel en de hele wereld ziet er een stuk vriendelijker uit. We maken snel van de gelegenheid gebruik om alle vochtige dingen nog even te drogen te hangen.

Tegen 1130 verlaten we de haven van Otranto in zuidelijke richting. Voorafgaand aan vertrek krijgen we nog bezoek van een Carabinieri. Aan het uniform en de indrukwekkende snor te zien is hij minstens generaal. Hij zet een aantal stempels in de niet-EU paspoorten aan boord, een mooi souvenir… Er is weinig wind, dus we varen op de motor in zuidelijke richting naar Capo Santa Maria de Leuca, het meest zuidoostelijke puntje van Italië. De kust is groen en heuvelachtig, met zo nu en dan een klein stadje.

We bereiken de kaap rond 1500, en daarna neemt mijn team de eerste wacht. De wind is inmiddels noordwestelijk, tegen de 12 knopen, en de zee is spiegelglad. We hijsen het grootzeil en rollen de genua uit. Onze koers is 222, in zuidwestelijke richting. Het scheepvaartverkeer is behoorlijk druk, we zien een groot aantal vrachtschepen en vissersschepen.

Na onze wacht is er pasta met verse Bolognese-saus. We doen nog een latere wacht van 2100 – 2300, terwijl ons schip langzaam maar gestaag de Ionische Zee oversteekt.

  • 2008DAY06-001
  • 2008DAY06-002
  • 2008DAY06-003
  • 2008DAY06-004

Dag 7 : Op zee

De gebruikelijke routine. We hebben wacht van 0300 – 0500 en van 0900 – 1100. Deze wachten verlopen rustig. We houden vooral een oogje op het overige scheepvaartverkeer, in het bijzonder op de vissersschepen. Ze zijn dichterbij en hun koersen zijn minder voorspelbaar dan die van de grote vrachtschepen die we langs de horizon zien schuiven. Verder een beetje bijslapen tussen de wachten door, en dan wakker worden met de geur van versgebakken pannenkoeken in je neus en een grote groep dolfijnen die weer rond de boot zwemt… We vinden het huidige schema van 2 uur op / 4 uur af comfortabeler dan het eerdere schema van 3 uur op / 6 uur af.

Gedurende de ochtend verandert de wind naar zuid-zuid-west, 15 knopen. Weer pal op de boeg, vanuit de richting waar we naartoe willen. Noodgedwongen schakelen we dus maar weer even over op de motor. Gelukkig verandert de wind begin van de middag weer naar zuid-oost, 12 – 15 knopen, en kunnen we de zeilen weer hijsen.

Tijdens onze middagwacht houdt ineens de motor van het schip ermee op. Na enig zoeken vinden we al snel de waarschijnlijke oorzaak. Het schip heeft twee dieseltanks. Toen een van de twee leeg was, heeft de motor tijdens het overschakelen naar de tweede tank waarschijnlijk een hap lucht genomen. Motor ontluchten, en na zo’n tien minuten werkt alles weer.

’s Avonds hebben we risotto voor het diner. Wie zei er ook alweer dat het eten aan boord niet lekker kan zijn? We verwachten inmiddels om ergens in de vroege ochtend in Malta aan te komen. Afhankelijk van het weer, het schip, en de bemanning uiteraard.

Dag 8 : Aankomst in Valletta (Malta)

Gedurende de nacht wordt de wind veranderlijk, iets wat vooral tot veel zeilwisselingen leidt. De zee is rustig, het scheepvaartverkeer is echter behoorlijk druk. In de buurt van Sicilië en Malta veel vissersschepen, en daar tussendoor veel vrachtschepen.

Kort na het begin van mijn wacht om 0300 zien we de eerste lichtjes van Malta aan de horizon verschijnen. Vol verwachting zien we het aantal lichtjes toenemen. We besluiten zelfs om de volgende wacht maar te laten slapen: we willen het schip zelf binnenbrengen. De aanloop naar Malta is prachtig: de verlichte oude kastelen, forten en kerken zijn van mijlenver zichtbaar.

Enkele mijlen van de haven roepen we via de VHF Valletta Port Control op om onze komst aan te kondigen en instructies te vragen. We krijgen informatie over de scheepsbewegingen in onze omgeving. Tegen 0530 glijden we tussen de havenhoofden door van de oostelijke haven van Valletta en komen we in rustiger vaarwater. Om ons heen zien we de sporen van de rijke historie van Malta, de forten en arsenalen van de Ridders van Sint Jan die hiervandaan de Ottomanen bestreden.

Na onze oproep via VHF worden we door de havenmeester van Grand Harbour Marina naar een ligplaats in deze luxe jachthaven begeleidt. Deze jachthaven bevindt zich in Vittoriosa, aan de oostkant van de baai ten opzichte van het oude centrum van Valletta, met een fantastisch uitzicht op de oude stad en het Fort San Angelo. Na het afmeren wordt het erg rustig op ons schip, behalve dan het snurken van de mensen die wat slaap proberen in te halen…

Douches (privé badkamers!), de was, de boot schoonmaken, een welverdiend biertje, lunchen… Time flies when you are having fun.

  • 2008DAY08-001
  • 2008DAY08-002
  • 2008DAY08-003
  • 2008DAY08-004
  • 2008DAY08-005
  • 2008DAY08-006

Dag 9 : Valletta (Malta)

Tijd voor ontspanning in Valletta. We nemen een watertaxi naar de stad. Deze watertaxi’s zijn traditionele houten Maltezer schepen, de zogenaamde ‘dghajsa’. Ze hebben tegenwoordig wel allemaal een buitenboordmotor.

Terwijl we rondlopen in de stad voelen we de geschiedenis die aanwezig is in de gebouwen en verdedigingswerken. Jarenlang had Malta niet alteveel aandacht voor haar eigen historie. Dat verandert gelukkig, en onder leiding van de organisatie ‘Malta Heritage’ wordt er overal gerestaureerd. We bezoeken het Maritiem Museum en het Archeologisch Museum, en bekijken de stad.

  • 2008DAY09-001
  • 2008DAY09-002
  • 2008DAY09-003
  • 2008DAY09-004
  • 2008DAY09-005
  • 2008DAY09-006
  • 2008DAY09-007
  • 2008DAY09-008
  • 2008DAY09-009

Dag 10 : Valletta (Malta)

Nog een rustig dagje in Valletta. ’s Middags krijgen we onze brandstof aangeleverd. Omdat het enige tankstation wat geschikt is voor (kleine) schepen gesloten is wegens een renovatie, gaat dat op de oude vertrouwde manier van het bunkeren. Daarvoor moeten we wel ons schip buiten de jachthaven neerleggen. Vervolgens komt er een tankwagen aangereden, en worden we volgetankt.

Gedurende de dagen in Valletta houden we de weerkaart goed in de gaten. Op basis van de voorspellingen lijkt maandag een goede dag om te vertrekken, we zouden dan in ieder geval gunstige wind moeten hebben voor het eerste deel van onze reis.

  • 2008DAY10-001
  • 2008DAY10-002
  • 2008DAY10-003
  • 2008DAY10-004
  • 2008DAY10-005
  • 2008DAY10-006
  • 2008DAY10-007
  • 2008DAY10-008
  • 2008DAY10-009

Dag 11 : Van Valetta naar Siracuse (Italië) en verder

De wekker gaat om 0600 en tegen 0630 is iedereen inderdaad ook uit bed (wat nog niet hetzelfde is als ‘wakker’). Toch niet slecht gegeven het afzakkertje (of twee) wat we gisterenavond nog genuttigd hebben. Tegen 0730 gaan de lijnen los en begint de reis terug naar Kroatië.

Valletta Port Control laat ons nog even wachten. Langzaam cirkelen we een paar keer door de haven terwijl zij bij de douane nagaan of we wel netjes uitgeklaard zijn. Dat is uiteraard inderdaad het geval, en tegen 0800 krijgen we toestemming om de haven te verlaten. Buiten het havenhoofd vinden we perfecte zeilomstandigheden. Een noordwesten wind, 15 – 18 knopen. Snel hijsen we dus de zeilen – na de rustige dagen in de haven snakt iedereen naar wat actie. De koers is 040, onze snelheid ligt tussen de 7 en 8 knopen.

Al na enkele uren zitten we alweer in onze vaste zeeroutine. We krijgen na een paar uur nog even gezelschap van een vermoeide duif die duidelijk te ver van het vasteland is afgedwaald. Hij 9of zij) gebruikt ons voordek om uit te rusten. Maar voor de rest zien we alleen onszelf en een enkel schip aan de horizon.

We zien deze dag ook veel zeeschildpadden. Het is best lastig om er een paar te fotograferen: zij zijn klein en langzaam, en wij schieten er met een behoorlijke vaart voorbij.

Later die dag valt de wind weg, om vervolgens vanuit het noordoosten te gaan waaien. Weer pal op onze boeg, dus de motor brengt uitkomst. Vanwege deze wind maken we tegen de avond een tussenstop in Siracuse op Sicilië. Voor later die nacht wordt er een gunstige wind voorspeld, dus we zijn van plan om rond 0200 weer te vertrekken. Tijd voor een etentje, en een paar uur slapen voordat het wachtritme ons slaapritme weer gaat overheersen.

  • 2008DAY11-001
  • 2008DAY11-002
  • 2008DAY11-003
  • 2008DAY11-004
  • 2008DAY11-005
  • 2008DAY11-006
  • 2008DAY11-007

Dag 12 : Naar Roccella Ionica (Italië)

Een prachtige dag op het water! We hebben de vroege ochtendwacht, 0400 – 0600. Die begon met het restant van een prachtige sterrenhemel met een duidelijk zichtbare Melkweg. Vervolgens de dageraad, en daarna een prachtige zonsopkomst. We vangen een glimp op van de vulkaan Etna, inclusief rookpluim, aan de horizon. En tijdens dat alles varen we op de zeilen (met een kleine reef in de genua) in 30 knopen wind uit noordnoordwest. De koers is nog steeds 040, de snelheid van het schip is iets boven de 8 knopen. En weer zwemmen er dolfijnen rond het schip. Het leven wordt niet veel mooier dan dit!

De Middellandse Zee en de Adriatische Zee hebben echter een paar dingen gemeen. De omstandigheden kunnen er snel veranderen, en dat gebeurt dus ook nu weer. Tegen 1100 draait de wind opnieuw naar noordoost (15 knopen), pal op de boeg. Daar komt de motor weer…

Tegen die tijd varen we onder de kust van Calabria, de zuidelijke regio van Italië. We hebben sinds het vertrek uit Valletta ruimt 160 mijl afgelegd.

Rond 1130 ontvangen we een nieuwe weersvoorspelling, en die ziet er niet gunstig voor ons uit. De wind zal verder toenemen, en er dreigt een stevige storm in de Golf van Taranto (die wij moeten passeren). Als in de daaropvolgende uren de wind inderdaad sterk toeneemt, besluiten we onze toevlucht te zoeken in het haventje van Roccella Ionica, een klein stadje verderop aan de kust.

Tegen 1500 komen we in deze haven aan. Vanwege de sterke wind kost het nog wel enige moeite om ons schip veilig af te meren. Er woedt buitengaats inmiddels een flinke storm. We controleren de weerkaarten van uur tot uur. Er wordt voor donderdagavond inmiddels ook een storm voorspeld voor de Adriatische Zee, die we ook moeten passeren op de weg terug naar Kroatië. Maar voor het moment kunnen we alleen maar rustig afwachten. Dat wordt vergemakkelijkt door een (beter dan verwacht) etentje in het kleine restaurantje bij de jachthaven (het enige restaurant in de buurt, zo ontdekken we). De pizza bestel je er per halve strekkende meter…

  • 2008DAY12-001
  • 2008DAY12-002
  • 2008DAY12-003
  • 2008DAY12-004
  • 2008DAY12-005
  • 2008DAY12-006
  • 2008DAY12-007
  • 2008DAY12-008
  • 2008DAY12-009

Dag 13 : Op zee en in Crotone

Om 0600 verlaten we de haven van Roccella Ionica. Het is een erg rustige morgen, zonnig, warm, een vrijwel rimpelloze zee en (helaas) geen wind. Dat laatste verandert gelukkig snel, na enkele uren hebben we een wind van 15 – 20 knopen uit noordelijke richting en zeilen we met een prettige snelheid.

Onze eerste bestemming vandaag is Crotone, aan de Golf van Taranto, om brandstof in te slaan voor de laatste etappe. Daarna zullen we koers zetten in oost-noord-oostelijke richting Capo Santa Maria de Leuca, de zuidoostelijke punt van Italië.

Tegen het middaguur draait de wind naar zuid-zuidwest en neemt toe tot 25 – 30 knopen. Uitstekend zeilweer! We komen tegen 1430 aan in Crotone, waar we helaas ontdekken dat het tankstation pas om 1530 opengaat (siesta…). We gebruiken de beschikbare tijd om een grote pan kip-kerrie te koken voor het avondeten, het stadje is namelijk volledig uitgestorven en alles is gesloten.

Als we tegen 1600 uit Crotone vertrekken, vergeten we bijna één van onze bemanningsleden. Hij was nog even snel de wal opgegaan om het vuilnis weg te gooien. Gelukkig ontdekken we hem op de kade net voordat we de haven uitdraaien.

In de uren daarna krijgen we weer verschillende malen bezoek van groepen dolfijnen. Na het avondeten, tegen 1900, gaat het wachtsysteem weer draaien. Mijn team heeft wacht van 1900 – 2100. De duisternis valt nog steeds vrij vroeg, en het is een prachtige maanverlichte nacht nu de maan bijna vol is. Onze koers is 055, de wind is 20 knopen uit zuidoostelijke richting.

  • 2008DAY13-001
  • 2008DAY13-002
  • 2008DAY13-003
  • 2008DAY13-004
  • 2008DAY13-005
  • 2008DAY13-006

Dag 14 : Storm op de Adriatische Zee

Onze wacht van 0100 – 0300 is extreem rustig. Prettig zeilweer, nauwelijks scheepvaart, een kalme zee en een maanverlichte heldere nacht.

Als we opstaan voor onze ochtendwacht van 0700 – 0900 zijn de omstandigheden drastisch veranderd. Eén van mijn bemanningsleden vraagt zelfs vertwijfeld aan de vorige wacht wat ze met ons prachtige weer gedaan hebben! We hebben net daarvoor Capo Santa Maria de Leuca gerond. De golven bereiken inmiddels een hoogte van ruim 2 meter (4 op de schaal van Douglas). De wind is toegenomen tot 25 – 35 knopen (rond de 7 Beaufort). Het is duidelijk dat de voorspelde storm op de Adriatische Zee iets eerder is gekomen dan voorspeld.

Het wordt een dag van hard werken. Gedurende de dag worden de omstandigheden nog slechter. De golven bereiken hoogtes tot 6 meter (6 op de Douglas schaal) de wind neemt toe tot 8 Beaufort, met windstoten tot 42 knopen (9 Beaufort). We zeilen zonder grootzeil en met alleen een kleine stormfok. Maar daarmee halen we nog steeds tweecijferige snelheden – de gemiddelde snelheid over de hele dag ligt boven de 9 knopen. Onze recordsnelheid is zelfs 18,4 knopen (surfend van een golf). Dat is iets meer dan 34 kilometer per uur, een ongelofelijke snelheid voor een boot van deze lengte en gewicht. 

Ik weet niet of het met de storm te maken heeft, maar gedurende deze dag krijgen we minstens tien keer bezoek van dolfijnen. Ik heb helaas niet zo heel veel tijd om daar aandacht aan te schenken. Niet alle bemanningsleden kunnen in deze weersomstandigheden het schip besturen, en de schipper en ik wisselen elkaar dus regelmatig af. Fysiek is het geen zwaar werk, maar wel vermoeiend vanwege de voortdurende concentratie die vereist is.

Tegen 1930 weten we dat we in de buurt zijn van Cavtat, de meest zuidelijke stad van Kroatië. Maar we kunnen ‘m niet vinden… Er zijn weinig lichtbakens langs dit deel van de kust, het is donker en het regent. Door de hoge golven verdwijnt de kust ook voortdurend uit het zicht als we in een golfdal zitten. We vinden de situatie te gevaarlijk om deze lastige haveningang te bereiken, en besluiten om door te varen naar Dubrovnik.

Rond 2030 hebben we Dubrovnik in zicht. Maar ook hier kost het moeite om de juiste lichtbakens te vinden die de ingang van de haven markeren, en het is oppassen voor de rotsketen die vlak voor de kust ligt. Maar om 2000 varen we Velika Vrata in en zeilen tussen Rat Bezdanj en het eiland Grebeni door. Ongeveer 15 minuten later varen we onder de beroemde brug door.

We arriveren om 2130 in de ACI Marina Dubrovnik. Niemand reageerde op onze oproepen via VHF, en ook toen we opbelden vanaf onze mobiele telefoons werd er niet opgenomen. Dus kiezen we zelf maar een plaatsje uit in de haven en meren de boot daar af. Terug op Kroatische bodem. Tijd voor een warme douche en een lange nachtrust…

  • 2008DAY14-001
  • 2008DAY14-002
  • 2008DAY14-003
  • 2008DAY14-004

Dag 15 : Dubrovnik – het einde…

We hebben nog één dag voor onze reis terug naar Split. Maar de weersvoorspellingen zien er hetzelfde uit als gisteren, en ook als we naar buiten kijken worden we niet vrolijk. Deze fantastische zeilreis eindigt dus hier in Dubrovnik. We reizen over land terug naar Split.

  • 2008DAY15-001
  • 2008DAY15-002
  • 2008DAY15-003
  • 2008DAY15-004
  • 2008DAY15-005
  • 2008DAY15-006